Ανακοίνωση Διεθνούς Συνεδρίου

    «Η Ευρώπη στο σταυροδρόμι: Ένωση λιτότητας ή ανάπτυξιακής σύγκλισης;»

    Μέγαρο Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο Αθηνών
    21–22 Νοεμβρίου 2014

Workshop

    Εργοδότης Ύστατης Καταφυγής: Αναπτυξιακές και Δημοσιονομικές Επιπτώσεις

    Οργανωμένο από το Παρατηρητήριο Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ

    Park Hotel
    Αθήνα
    11 Μαρτίου 2014

Διεθνές συνέδριο

    Το Levy Economics Institute διοργανώνει διεθνές συνέδριο με την υποστήριξη του Ιδρύματος FORD (USA) με θέμα:

    «Η κρίση στην Ευρωζώνη και την Ελλάδα και η εμπειρία με τις πολιτικές λιτότητας»

    Μέγαρο Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο Αθηνών
    8–9 Νοεμβρίου 2013

Δημοσιεύσεις στα Ελληνικά

Επιλεγμένες δημοσιεύσεις του Levy Economics Institute είναι τώρα διαθέσιμες στην ελληνική γλώσσα.

    Νομισματική Πολιτική και Χρηματοπιστωτική Δομή

  • ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚH ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟ ΕΞΕΛΙΞΗ No. 828 | Ιανουάριος 2015

    Η χρηματιστικοποίηση και οι εταιρικές επενδύσεις

    Η περίπτωση της Ινδίας
    Η χρηματιστικοποίηση ανοίγει χώρο στις οικονομίες για την επέκταση του χρηματοοικονομικού τομέα και, με αυτόν τον τρόπο, συμβάλλει στην αύξηση του μεριδίου των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στα χαρτοφυλάκια που κατέχονται από τους συμμετέχοντες στην αγορά. Η διαδικασία της χρηματιστικοποίησης, που καθοδηγείται σε μεγάλο βαθμό από την απορρύθμιση, λειτουργεί με το να καθιστά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σχετικά ελκυστικά σε σύγκριση με άλλα περιουσιακά στοιχεία, προσφέροντας τόσο καλύτερες αποδόσεις όσο και πιθανά κεφαλαιακά κέρδη. Η τάση προς τη χρηματιστικοποίηση της οικονομίας και οι αναμενόμενες αποδόσεις σε χρηματοοικονομικές επενδύσεις παρέχουν κίνητρα στους εταιρικούς διαχειριστές να επενδύουν μεγαλύτερα ποσά σε χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το μερίδιο των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων σε σχέση με τα άλλα περιουσιακά στοιχεία που διακρατούν στα χαρτοφυλάκια τους. Ωστόσο, τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχει ο χρηματοοικονομικός τομέας δεν απέφερε αύξηση των στοιχείων του ενεργητικού για τις μεγάλες εταιρείες. Η ανάγκη για την απόκτηση οικονομικών πόρων μέσω δανεισμού για την κάλυψη των τρεχουσών υποχρεώσεων αντανακλά ένα πρότυπο χρηματοδότησης «πόνζι» από την πλευρά των επιχειρήσεων. Η παρούσα εργασία σκιαγραφεί το παραπάνω πρότυπο για τα εταιρικά περιουσιακά στοιχεία και τις συνέπειές τους, με έμφαση στην οικονομία της Ινδίας.

  • ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚH ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟ ΕΞΕΛΙΞΗ No. 824 | Ιανουάριος 2015

    Η οικοδόμηση του επιχειρηματικού κράτους

    Ένα νέο πλαίσιο για την πρόβλεψη και την αξιολόγηση ενός δημόσιου τομέα με επίκεντρο την αποστολή
    Σήμερα, οι χώρες σε όλο τον κόσμο αναζητούν «έξυπνη» ανάπτυξη, καθοδηγούμενη από την καινοτομία, και ευελπιστούν ότι αυτή η ανάπτυξη θα είναι επίσης πιο «περιεκτική» και «βιώσιμη» από ό, τι στο παρελθόν. Η παρούσα εργασία υποστηρίζει ότι ένα τέτοιο κατόρθωμα απαιτεί επανεξέταση του ρόλου του κράτους και της δημόσιας πολιτικής στην οικονομία, που θα χρηματοδοτεί όχι μόνο τον «ρυθμό» της καινοτομίας αλλά θα σχεδιάζει και την «κατεύθυνσή» της. Απαιτεί μια νέα αιτιολόγηση της κρατικής παρέμβασης που πηγαίνει πέρα από τη «διόρθωση των αποτυχιών της αγοράς».

    Απαιτεί, επίσης, τη διαμόρφωση και τη δημιουργία των αγορών. Και, τέλος, προκειμένου μια τέτοια μορφή ανάπτυξης να καταστεί περισσότερο «περιεκτική», απαιτείται προσοχή στην επακόλουθη κατανομή των κινδύνων και της ανταμοιβής. Για να προσεγγίσουμε τις προκλήσεις της καινοτομίας του μέλλοντος, θα πρέπει να στρέψουμε τη συζήτηση μακριά από την ανησυχία για την «επιλογή νικητών» και του «παραγκωνισμού» προς τέσσερα βασικά ερωτήματα για το μέλλον:

    1. Κατευθύνσεις: Πώς μπορεί η δημόσια πολιτική να γίνει κατανοητή από την άποψη του καθορισμού της κατεύθυνσης και της πορείας της αλλαγής; Τι διδάγματα μαθήματα μπορούμε να αντλήσουμε από τους τρόπους με τους οποίους τέθηκε το ζήτημα της κατεύθυνσης στο παρελθόν και πώς μπορούμε να τονώσουμε περισσότερο τον δημοκρατικό διάλογο σχετικά με την κατευθυντικότητα;

    2. Αξιολόγηση: Πώς μπορεί μια εναλλακτική σύλληψη του ρόλου του δημόσιου τομέα στην οικονομία να μεταφραστεί σε νέους δείκτες και εργαλεία αξιολόγησης για την αξιολόγηση δημόσιων πολιτικών πέρα από την μικροοικονομική ανάλυση κόστους/οφέλους; Πώς αυτό μεταβάλλει την αφήγηση για την εκτόπιση και τον συνωστισμό;

    3. Οργανωσιακή αλλαγή: Πώς πρέπει να δομηθούν οι δημόσιοι οργανισμοί, έτσι ώστε να εξυπηρετήσουν την ανάληψη κινδύνων και την διερευνητική ικανότητα και τις δυνατότητες που απαιτούνται για να οραματιστούμε και να διαχειριστούμε τις σύγχρονες προκλήσεις;

    4. Κίνδυνοι και ανταμοιβή: πώς μπορεί να εφαρμοστεί αυτή η εναλλακτική σύλληψη, έτσι ώστε να πλαισιώνει επενδυτικά εργαλεία που όχι μόνο κοινωνικοποιούν τον κίνδυνο αλλά έχουν επίσης τη δυνατότητα να κοινωνικοποιήσουν τα οφέλη που επιτρέπουν στην «έξυπνη ανάπτυξη» να είναι «περιεκτική ανάπτυξη»;

  • Η Κατάσταση στην Οικονομία των ΗΠΑ

  • ΜΟΝΟΣΕΛΙΔΟ No. 47 | Οκτώβριος 2014

    Ανάπτυξη για ποιόν;

    Στη μεταπολεμική περίοδο, η αύξηση του εισοδήματος έχει γίνει πιο άνισα κατανεμημένη με κάθε επακόλουθη οικονομική επέκταση. Από το 2009 μέχρι το 2012, ενώ η οικονομία ανακάμπτει από μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές υφέσεις στην πρόσφατη ιστορία, το 95% των εισοδηματικών κερδών πηγαίνει στο 1% του πληθυσμού. Για να αντιστραφεί αυτή η τάση, η ερευνήτρια του Levy Institute Pavlina R. Tcherneva προτείνει στρατηγικές πολιτικής που προωθούν την ανάπτυξη από τα κάτω—δηλαδή, πολιτικές που αλλάζουν άμεσα την κατανομή του εισοδήματος με την χρηματοδότηση ευκαιριών απασχόλησης στον δημόσιο, μη κερδοσκοπικό ή κοινωνικό επιχειρηματικό τομέα.
    Αρχείο:
    Σχετικό Πρόγραμμα:
    Συγγραφέας/είς:

  • ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ | Απρίλιος 2014

    Αποτελεί η αυξανόμενη ανισότητα εμπόδιο στην οικονομική ανάκαμψη των ΗΠΑ;

    Η οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών αναπτύσσεται με μέτριο ρυθμό μετά από την επίσημη λήξη της Ύφεσης το 2009. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού μειώνεται σταθερά, ο πληθωρισμός βρίσκεται υπό έλεγχο και το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε από 9,8% στο 6,7% (τον Μάρτιο του 2014). Η περιοριστική δημοσιονομική πολιτική των τελευταίων τριών ετών έχει ασκήσει αρνητική επίδραση στη συνολική ζήτηση και την ανάπτυξη, η οποία έχει αντισταθμιστεί από την αύξηση της εγχώριας ιδιωτικής ζήτησης. Οι καθαρές εξαγωγές είχαν αμελητέες (θετικές) επιπτώσεις στην ανάπτυξη. Όπως σημείωσε ο Wynne Godley to 1999, στην πρώτη έκδοση της σειράς «Στρατηγική Ανάλυση» που έφερε τον τίτλο «Seven Unsustainable Processes» (Επτά μη βιώσιμες διαδικασίες), αν μια οικονομία αντιμετωπίζει χαμηλή ζήτηση για καθαρές εξαγωγές και η δημοσιονομική πολιτική είναι περιοριστική, η οικονομική ανάπτυξη καθίσταται «εξαρτώμενη από την αύξηση του ιδιωτικού δανεισμού», δηλαδή από το να συνεχίζει ο ιδιωτικός τομέας να δαπανά πέραν του εισοδηματός του. Ωστόσο, αυτή η συνεχιζόμενη τάση, η επίμονη αύξηση στην αναλογία του χρέους προς το διαθέσιμο εισόδημα του ιδιωτικού τομέα δεν είναι βιώσιμη μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Ως εκ τούτου, αν οι δαπάνες σταματήσουν να αυξάνονται σε σχέση με το εισόδημα, χωρίς να υπάρχει δημοσιονομική χαλάρωση ή απότομη ανάκαμψη των καθαρών εξαγωγών, η δυναμική της επέκτασης θα εξανεμισθεί και η παραγωγή δεν θα αυξηθεί αρκετά γρήγορα για να σταματήσει η άνοδος της ανεργίας. Επιπλέον, επειδή η ανάπτυξη εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από «την αύξηση του ιδιωτικού δανεισμού», η πραγματική οικονομία «βρίσκεται στο έλεος της χρηματιστηριακής αγοράς σε ασυνήθιστο βαθμό». Η ανάλυση του Godley αποδείχθηκε σωστή. Η κρίση του 2001 και η Ύφεση του 2007–09 επιβεβαίωσε τα συμπεράσματά του.

    Δεκαπέντε χρόνια μετά, η οικονομία των ΗΠΑ φαίνεται να ακολουθεί και πάλι τον ίδιο δρόμο. Η εξωτερική ζήτηση παραμένει αδύναμη και η κυβέρνηση εφαρμόζει περιοριστική δημοσιονομική πολιτική. Για άλλη μια φορά, η ανάκαμψη που προβλέπεται από το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου βασίζεται στον υπερβολικό δανεισμό του ιδιωτικού τομέα και, για άλλη μια φορά, είναι στο έλεος της χρηματιστηριακής αγοράς. Δεδομένου ότι η κατανομή του εισοδήματος έχει επιδεινωθεί από την εποχή της κρίσης, μια τάση που συνεχίζεται εδώ και 35 χρόνια, το βάρος του χρέους θα πέσει και πάλι δυσανάλογα στους ώμους της μεσαίας τάξης και στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού. Στο πλαίσιο αυτό, για να υλοποιηθούν οι προβλέψεις του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου, τα νοικοκυριά που ανήκουν στο εισοδηματικά κατώτερο 90% του πληθυσμού θα πρέπει να αρχίσουν να συσσωρεύουν και πάλι χρέος, σύμφωνα με την τάση των τελευταίων 30 ετών, ενώ το απόθεμα του χρέους για το εισοδηματικά ανώτερο 10% του πληθυσμού θα παραμείνει στα σημερινά του επίπεδα.

    Είναι σαφές ότι η αυτή η διαδικασία δεν είναι βιώσιμη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι αντιμέτωπες με την επιλογή ανάμεσα σε δύο ανεπιθύμητα αποτελέσματα: μια παρατεταμένη περίοδο χαμηλής ανάπτυξης και στασιμότητας ή μια οικονομική επέκταση τροφοδοτούμενη από μια φούσκα που θα καταλήξει σε μια σοβαρή χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση. Η μόνη διέξοδος από αυτό το δίλημμα είναι να αντιστραφεί η τάση προς την αυξανόμενη εισοδηματική ανισότητα.

  • Η Κατάσταση στην Οικονομία της Ευρωζώνης και στην Οικονομία της Ελλάδας

  • ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ | Δεκέμβριος 2014

    Οδεύει η Ελλάδα προς την ανάπτυξη;

    Με τον Σύριζα να βρίσκεται σταθερά μπροστά σε όλες τις δημοσκοπήσεις, λίγο πριν την κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση της 25ης Ιανουαρίου, ποιες είναι οι προοπτικές για επαναφορά της Ελλάδας στο δρόμο της ανάπτυξης και για αύξηση της απασχόληση μετά από 6 χρόνια βαθιάς ύφεσης;

    Παρά ορισμένα δειλά σημεία ανάκαμψης το 2014, κυρίως στον τομέα του τουρισμού, οι πρόσφατοι βραχυπρόθεσμοι δείκτες εξακολουθούν να εμφανίζουν πτώση για το 2014. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, η ταχύτητα της ανάκαμψης θα είναι ανεπαρκής για την αντιμετώπιση των επειγόντων προβλημάτων της φτώχειας και της ανεργίας. Και η παρατεταμένη λιτότητα που επιβλήθηκε με σκοπό την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους της χώρας θα εξασφαλίσει τη συνέχιση της εθνικής κρίσης, με ενδεχομένως αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις στην υπόλοιπη ζώνη του ευρώ, ιδίως τώρα που είναι ευάλωτη σε μια ακόμη ύφεση και σε μια παρατεταμένη περίοδο αποπληθωρισμού ιαπωνικού στυλ.

    Χρησιμοποιώντας το οικονομετρικό μοντέλο του Levy Institute ειδικά διαμορφωμένο για την Ελλάδα, αξιολογούμε τον αντίκτυπο εναλλακτικών οικονομικών πολιτικών μέτρων με στόχο την τόνωση της οικονομίας, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των κεφαλαιακών μεταβιβάσεων από την ΕΕ, την αναστολή πληρωμών των τόκων για το δημόσιο χρέος και τη χρήση αυτών των πόρων για την τόνωση της ζήτησης και της απασχόλησης και ενός σχεδίου «New Deal» που χρησιμοποιεί δημόσια κονδύλια για επενδύσεις και για τη χρηματοδότηση ενός προγράμματος άμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας.

  • ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚH ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟ ΕΞΕΛΙΞΗ No. 827 | Ιανουάριος 2015

    Η προσέγγιση του Minsky για το τραπεζικό σύστημα

    Πρώιμο έργο για το χρήμα ως ενδογενής μεταβλητή και τον συνετό τραπεζίτη
    Στην παρούσα εργασία διερευνούμε αν στο πρώιμο έργο του ο Hyman Minsky υιοθέτησε μια προσέγγιση του χρήματος ως ενδογενής μεταβλητή την περίοδο που ξεκινούσε την επεξεργασία της υπόθεση της χρηματοπιστωτικής αστάθειας. Σε ένα προγενέστερο κείμενό μου (Wray 1992) εξέτασα αναλυτικά τα δημοσιευμένα κείμενα του Minsky για να στηρίξω το επιχείρημα ότι διατηρούσε με συνέπεια την άποψη του χρήματος ως ενδογενής μεταβλητή από τα πρώτα του άρθρα το 1957 έως και την έκδοση του βιβλίου του το 1986, καθώς και στα φυλλάδιο που έγραψε το 1987 για την «τιτλοποίηση»). Θα αναφερθώ εν συντομία σε αυτό το δημοσιευμένο έργο. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης στην παρούσα εργασία θα αφιερωθεί στα πρώιμα αδημοσίευτα χειρόγραφα που υπάρχουν στο αρχείο του Minsky (Minsky 1959, 1960, 1970). Τα χειρόγραφα αυτά δείχνουν ότι ο Minsky είχε αναπτύξει μια βαθιά κατανόηση της φύσης του τραπεζικού συστήματος από πολύ νωρίς στην καριέρα του. Από ορισμένες απόψεις, τα αδημοσίευτα κείμενά του είναι καλύτερα από το δημοσιευμένο έργο του εκείνης της περιόδου (ή ακόμη και των μεταγενέστερων περιόδων) επειδή έχει απογυμνώσει ορισμένες θεσμικές λεπτομέρειες προκειμένου να επικεντρωθεί πιο άμεσα στις βασικές αρχές. Η παρούσα εργασία θα καταστήσει σαφές ότι η προσέγγιση του Minsky απέκλινε σημαντικά από τις μεταπολεμικές «κεϋνσιανές» και «μονεταριστικές» απόψεις που ξεκίνησαν με τον «πολλαπλασιαστή καταθέσεων». Ιδίως το κείμενο του 1970 σκιαγραφεί πώς η προσέγγιση του Minsky διαφέρει από την «κεϋνσιανή» άποψη που παρουσιάζεται στα ακαδημαϊκά συγγράμματα. Επιπλέον, η κατανόηση του Minsky για το τραπεζικό σύστημα εκείνα τα χρόνια φαίνεται να είναι πολύ βαθύτερη από αυτή που εμφανίζεται τρεις ή τέσσερις δεκαετίες αργότερα από με ένα μεγάλο μέρος της μετα-κεϋνσιανής βιβλιογραφίας σχετικά με το χρήμα ως ενδογενής μεταβλητή.

  • Η Κατάσταση στις Οικονομίες της Λατινικής Αμερικής

  • ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚH ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟ ΕΞΕΛΙΞΗ No. 728 | Ιούλιος 2012

    Η κατανόηση των κρίσεων στη Λατινική Αμερική

    Μια μετα-κεϋνσιανή προσέγγιση
    Η συμβατική σοφία σχετικά με τους επιχειρηματικούς κύκλους στη Λατινική Αμερική υποθέτει ότι οι νομισματικοί κλυδωνισμοί προκαλούν αποκλίσεις από τη βέλτιστη πορεία και ότι ο παράγοντας ενεργοποίησης του κύκλου είναι η υπερβολική πίστωση και η ρευστότητα. Περαιτέρω, με βάση αυτήν την άποψη, η προέλευση της οικονομικής συστολής σχετίζεται σε τελική ανάλυση με τις υπερβολές κατά τη διάρκεια της διαστολής. Για το λόγο αυτό, συνάγεται ότι για να αποφευχθούν οι χειρότερες συνθήκες κατά τη διάρκεια της καθοδικής πορείας του κύκλου (“bust”) θα πρέπει να εφαρμοστούν περιοριστικές οικονομικές πολιτικές κατά τη διάρκεια της επέκτασης, συμπεριλαμβανομένων των περιοριστικών δημοσιονομικών και νομισματικών πολιτικών. Στην παρούσα εργασία αναπτύσσουμε μια εναλλακτική προσέγγιση που προτείνει ότι o δημοσιονομικός περιορισμός μπορεί να μην έχει σημαντικό αντίκτυπο στη μείωση των κινδύνων μιας κρίσης, και ότι ο υπερβολικός δημοσιονομικός συντηρητισμός θα μπορούσε στην πραγματικότητα να επιδεινώσει τα προβλήματα. Στην περίπτωση της Κεντρικής Αμερικής, οι προσπάθειες να μειωθούν οι δημοσιονομικές ανισορροπίες, σε συνδυασμό με τα συνεχιζόμενα ελλείμματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, υπονοούν ότι οι οικονομικές εισροές, με τα εμβάσματα να είναι ιδιαίτερα σημαντικά σε ορισμένες περιπτώσεις, διαμόρφωσαν τις συνθήκες για την επέκταση της άνθησης της ιδιωτικής δαπάνης που αποδείχθηκε μη βιώσιμη όταν η Μεγάλη Κάμψη οδήγησε σε απότομη πτώση την εξωτερική χρηματοδότηση. Στην περίπτωση της Νότιας Αμερικής, η έκρηξη των commodities δημιούργησε συνθήκες για ανάπτυξη χωρίς να επηρεαστεί ο εξωτερικός περιορισμός. Στο πλαίσιο της Νότιας Αμερικής, ο δημοσιονομικός περιορισμός έχει ως αποτέλεσμα να καταγραφούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, χαμηλότερα ποσοστά ανάπτυξης. Ωστόσο, η χαμηλότερη εξάρτηση σε εξωτερικούς πόρους έκανε τις χώρες της Νότιας Αμερικής λιγότερο ευάλωτες στα εξωτερικά κύματα κλονισμού της Μεγάλης Κάμψης από τις οικονομίες της Κεντρικής Αμερικής.
    Αρχείο:
    Σχετικό Πρόγραμμα:
    Συγγραφέας/είς:
    Esteban Pérez Caldentey Matías Vernengo

  • Η Κατάσταση στις Υπόλοιπες Οικονομίες του Κόσμου

  • ΜΟΝΟΣΕΛΙΔΟ No. 44 | Δεκέμβριος 2013

    Επιλογές οικονομικής πολιτικής για την Κίνα

    Ο ρόλος της δημοσιονομικής πολιτικής στον περιορισμό της χρηματοοικονομικής ευθραυστότητας
    Με την εφαρμογή της πολιτικής του ανοίγματος της οικονομίας, πριν από περίπου 35 χρόνια, η Κίνα απολαμβάνει υψηλά επίπεδα οικονομικής ανάπτυξης και άνοδο του βιοτικού επιπέδου για μεγάλο μέρος του πληθυσμού της. Ωστόσο, κάποιοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Κίνα ενδέχεται να μην εξελιχθεί σε χώρα υψηλού εισοδήματος, υποτιμώντας με αυτόν τον τρόπο την ικανότητα της κινεζικής οικονομίας να συνεχίσει να αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς. Τα ποσοστά ανάπτυξης στην Κίνα μάλλον θα μειωθούν στο μέλλον, αλλά η χώρα μπορεί να συνεχίσει την πορεία της στην ένταξη των οικονομιών με υψηλό εισόδημα εφόσον καταφέρει η κυβέρνηση να αναγνωρίζει και να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία οικονομικής πολιτικής που είναι στη διάθεσή της.
    Αρχείο:
    Σχετικό Πρόγραμμα:
    Συγγραφέας/είς:

  • ΚΕΙΜΕΝO ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 119 | Αύγουστος 2011

    Οι αντιφάσεις της εξαγωγικής ανάπτυξης

    Το μοντέλο της εξαγωγικής ανάπτυξης είναι μια αναπτυξιακή στρατηγική που στοχεύει σε αυξανόμενη παραγωγική ικανότητα εστιάζοντας στις ξένες αγορές. Κυριάρχησε προς το τέλος της δεκαετίας του ’70 και έγινε μέρος μιας καινούργιας συναίνεσης ανάμεσα στους οικονομολόγους σχετικά με τα οφέλη του διεθνούς «ανοίγματος» της οικονομίας.

    Σύμφωνα με τον Thomas I. Palley, το μοντέλο αυτό έχει εξαντλήσει τα περιθώρια του λόγω των μεταβαλλόμενων συνθηκών στις οικονομίες αναδυόμενων αγορών καθώς και στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Ο συγγραφέας σκιαγραφεί τα στάδια εξέλιξης του μοντέλου της εξαγωγικής ανάπτυξης που οδήγησαν στην υιοθέτησή του παγκοσμίως, καθώς και τις διάφορες επικρίσεις κατά της ατζέντας που έχουν γίνει αρκετά προφητικές. Ολοκληρώνει με το επιχείρημα ότι θα πρέπει να μειώσουμε την εξάρτηση σε στρατηγικές που στοχεύουν στην προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων με εξαγωγικό προσανατολισμό και να θεσπίσουμε ένα νέο παράδειγμα στηριζόμενο στο μοντέλο της ανάπτυξης της εγχώριας ζήτησης. Διαφορετικά, είναι πολύ πιθανό να βιώσει η παγκόσμια οικονομία ασυμμετρική στασιμότητα και αυξανόμενες οικονομικές εντάσεις μεταξύ αναδυόμενων αγορών και βιομηχανικών οικονομιών.

  • Ισότητα των Φύλων και Οικονομία

  • ΚΕΙΜΕΝO ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 138 | Οκτώβριος 2014

    Μετά τη λιτότητα – Οι επιπτώσεις της πρότασης της εγγυημένης απασχόλησης για την Ελλάδα

    Για την ενεργοποίηση-κινητοποίηση του σοβαρά υποαπασχολούμενου εργατικού δυναμικού στην Ελλάδα και την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών κινδύνων που πηγάζουν μέσα από τη επίμονη ανεργία, προτείνουμε την άμεση εφαρμογή ενός προγράμματος άμεσης δημιουργίας θέσεων κοινωφελούς, δηλαδή ένα ελληνικό «New Deal». Η υλοποίηση ενός προγράμματος εγγυημένης απασχόλησης θα προσφέρει εργασία στους ανέργους, με τον κατώτατο μισθό, για έργα παροχής δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών. Η πολιτική αυτή θα έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις στην οικονομία από την άποψη της παραγωγής και της απασχόλησης. Επίσης, αν ληφθεί υπόψη ότι από τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας θα δημιουργηθούν νέα φορολογικά έσοδα, που θα μειώσουν σημαντικά το καθαρό κόστος της υλοποίησης του προγράμματος εγγυημένης απασχόλησης, η πρόταση αποτελεί ένα συγκριτικά ήπιο μέτρο δημοσιονομικής τόνωσης. Με ένα καθαρό κόστος της τάξης του 1% περίπου ή του 1,2% του ΑΕΠ (ανάλογα με το επίπεδο του προσφερόμενου μισθού), ένα πρόγραμμα εγγυημένης απασχόλησης μέσης εμβέλειας που θα περιλαμβάνει την άμεση δημιουργία 300.000 θέσεων εργασίας έχει τη δυνατότητα να μειώσει τον πληθυσμό των ανέργων κατά το ένα τρίτο ή και περισσότερο, από τη στιγμή που λαμβάνονται υπόψη τα έμμεσα αποτελέσματα της απασχόλησης. Και η έρευνά μας δείχνει ότι η πρόταση θα πετύχει όλα αυτά ενώ θα μειώσει την αναλογία του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, αφήνοντας έτσι ελάχιστα περιθώρια για δικαιολογίες.

  • ΜΟΝΟΣΕΛΙΔΟ No. 46 | Φεβρουάριος 2014

    Φτώχεια χρόνου και κατανάλωσης στην Τουρκία

    Το Μέτρο Φτώχειας Χρόνου και Κατανάλωσης του Levy Institute (LIMTCP) είναι ένα δισδιάστατο μέτρο που λαμβάνει υπόψη τόσο τις απαραίτητες καταναλωτικές δαπάνες όσο και το χρόνο που απαιτείται από τα νοικοκυριά για την επίτευξη ενός ελάχιστου επιπέδου διαβίωσης, παράγοντες που συχνά αγνοούνται από την επίσημη μέτρηση της φτώχιας. Στην περίπτωση της Τουρκίας, η εφαρμογή του LIMTCP αποκαλύπτει την ύπαρξη κρυφής φτώχειας για επιπλέον 7,6 εκατομμύρια άτομα, με αποτέλεσμα το ποσοστό φτώχειας να είναι 10 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από το επίσημο ποσοστό φτώχειας, που καταγράφεται στο 30%.

  • LIMTIP

  • ΚΕΙΜΕΝO ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 132 | Μάιος 2014

    Πόσο φτωχή είναι η Τουρκία και τι μπορεί να γίνει

    H μέτρηση της σοβαρότητας της φτώχειας σε μια δεδομένη χώρα πρέπει να εξετάζει με έναν αρκετά περιεκτικό τρόπο το κατά πόσο τα άτομα και τα νοικοκυριά ξεπερνούν κάποιο βασικό όριο όσον αφορά την υλική ευημερία. Ωστόσο, αν και αυτό το σημείο πιθανώς να φαίνεται προφανές, στις περισσότερες περιπτώσεις οι επίσημες μετρήσεις της φτώχειας αποτυγχάνουν αυτή τη δοκιμασία, πολύ συχνά λόγω μια πολύ σημαντικής παράλειψης. Σε αυτό το κείμενο πολιτικής, ο ανώτατος μελετητής Ajit Zacharias και οι ερευνητές Thomas Masterson και Emel Memiş παρουσιάζουν μια εναλλακτική μέτρηση της φτώχειας για την Τουρκία, καθώς και τα διδάγματα πολιτικής που ακολουθούν. Η έρευνά τους αποκαλύπτει ότι ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν σε συνθήκες φτώχειας, καθώς και το βάθος και η σοβαρότητα της στέρησής τους έχει υποτιμηθεί σημαντικά. Η έκθεση αυτή αποτελεί μέρος ενός μόνιμου πρότζεκτ του Levy Institute για τη φτώχεια χρόνου, το οποίο έχει παράγει ερευνητικά αποτελέσματα για χώρες της Λατινικής Αμερικής, την Κορέα, και τώρα τη Τουρκία, με στόχο την επέκταση αυτής της προσέγγισης και σε άλλες χώρες.

  • ΜΟΝΟΣΕΛΙΔΟ No. 45 | Ιανουάριος 2014

    Έλλειμμα χρόνου και κρυφή φτώχεια στην Κορέα

    Τα επίσημα ποσοστά φτώχειας στην Κορέα και σε άλλες χώρες αγνοούν το γεγονός ότι η άμισθη παραγωγή των νοικοκυριών συμβάλλει στην εκπλήρωση των υλικών αναγκών και των επιθυμιών που είναι απαραίτητες για την επίτευξη ενός ελάχιστου επιπέδου διαβίωσης. Με το να θεωρούνται δεδομένες οι δουλειές του νοικοκυριού, οι επίσημες εκτιμήσεις παρέχουν ανακριβή μέτρηση του εύρους και του βάθους της φτώχειας και μπορεί να οδηγήσουν τους χαράκτες πολιτικής σε εσφαλμένα συμπεράσματα.

  • Κατανομή Εισοδήματος και Πλούτου

  • ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 4 | Ιούνιος 2014

    Μια δεκαετία στασιμότητας των μισθών

    Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, τα χαμηλά ποσοστά ανεργίας, οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού και οι βελτιώσεις στην παραγωγικότητα της εργασίας συνέβαλαν στην άνοδο των μισθών, που μεταφράστηκε σε μια αθροιστική αύξηση των πραγματικών μισθών της τάξης του 12,4% από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 μέχρι το 2002. Οι πραγματικοί μισθοί έμειναν στάσιμοι στη συνέχεια, παρά την συνεχιζόμενη αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας. Η περίοδος μεταξύ 2002 και 2013 έχει γίνει γνωστή ως η δεκαετία της στασιμότητας των μισθών. Ωστόσο, την ίδια χρονική περίοδο υπήρξαν σημαντικές αλλαγές στη σύνθεση της αγοράς εργασίας. Συγκεκριμένα, το εργατικό δυναμικό γερνάει και γίνεται πιο ειδικευμένο. Η αύξηση ηλικίας, εργασιακής εμπειρίας και μορφωτικού επιπέδου θα μπορούσαν κάλλιστα να οδηγήσουν στην αύξηση των πραγματικών μισθών, πράγμα που σημαίνει ότι οι μισθοί των εργαζομένων μιας συγκεκριμένης ηλικιακής διάρθρωσης και ενός συγκεκριμένου μορφωτικού προφίλ μπορεί στην πραγματικότητα να μειώθηκαν κατά τη διάρκεια της δεκαετίας. Κι αυτό ακριβώς αποκαλύπτει το παρόν σημείωμα πολιτικής: μια δεκαετία φαινομενικά στάσιμων μισθών ήταν στην πραγματικότητα μια δεκαετία πτωτικής τάσης των πραγματικών μισθών για τους εργαζόμενους ενός συγκεκριμένου ηλικιακού και μορφωτικού προφίλ.
    Αρχείο:
    Σχετικό Πρόγραμμα:
    Συγγραφέας/είς:
    Fernando Rios-Avila Julie L. Hotchkiss

  • ΚΕΙΜΕΝO ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 132 | Μάιος 2014

    Πόσο φτωχή είναι η Τουρκία και τι μπορεί να γίνει

    H μέτρηση της σοβαρότητας της φτώχειας σε μια δεδομένη χώρα πρέπει να εξετάζει με έναν αρκετά περιεκτικό τρόπο το κατά πόσο τα άτομα και τα νοικοκυριά ξεπερνούν κάποιο βασικό όριο όσον αφορά την υλική ευημερία. Ωστόσο, αν και αυτό το σημείο πιθανώς να φαίνεται προφανές, στις περισσότερες περιπτώσεις οι επίσημες μετρήσεις της φτώχειας αποτυγχάνουν αυτή τη δοκιμασία, πολύ συχνά λόγω μια πολύ σημαντικής παράλειψης. Σε αυτό το κείμενο πολιτικής, ο ανώτατος μελετητής Ajit Zacharias και οι ερευνητές Thomas Masterson και Emel Memiş παρουσιάζουν μια εναλλακτική μέτρηση της φτώχειας για την Τουρκία, καθώς και τα διδάγματα πολιτικής που ακολουθούν. Η έρευνά τους αποκαλύπτει ότι ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν σε συνθήκες φτώχειας, καθώς και το βάθος και η σοβαρότητα της στέρησής τους έχει υποτιμηθεί σημαντικά. Η έκθεση αυτή αποτελεί μέρος ενός μόνιμου πρότζεκτ του Levy Institute για τη φτώχεια χρόνου, το οποίο έχει παράγει ερευνητικά αποτελέσματα για χώρες της Λατινικής Αμερικής, την Κορέα, και τώρα τη Τουρκία, με στόχο την επέκταση αυτής της προσέγγισης και σε άλλες χώρες.

  • Πολιτική Απασχόλησης και Αγορές Εργασίας

  • ΚΕΙΜΕΝO ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 138 | Οκτώβριος 2014

    Μετά τη λιτότητα – Οι επιπτώσεις της πρότασης της εγγυημένης απασχόλησης για την Ελλάδα

    Για την ενεργοποίηση-κινητοποίηση του σοβαρά υποαπασχολούμενου εργατικού δυναμικού στην Ελλάδα και την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών κινδύνων που πηγάζουν μέσα από τη επίμονη ανεργία, προτείνουμε την άμεση εφαρμογή ενός προγράμματος άμεσης δημιουργίας θέσεων κοινωφελούς, δηλαδή ένα ελληνικό «New Deal». Η υλοποίηση ενός προγράμματος εγγυημένης απασχόλησης θα προσφέρει εργασία στους ανέργους, με τον κατώτατο μισθό, για έργα παροχής δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών. Η πολιτική αυτή θα έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις στην οικονομία από την άποψη της παραγωγής και της απασχόλησης. Επίσης, αν ληφθεί υπόψη ότι από τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας θα δημιουργηθούν νέα φορολογικά έσοδα, που θα μειώσουν σημαντικά το καθαρό κόστος της υλοποίησης του προγράμματος εγγυημένης απασχόλησης, η πρόταση αποτελεί ένα συγκριτικά ήπιο μέτρο δημοσιονομικής τόνωσης. Με ένα καθαρό κόστος της τάξης του 1% περίπου ή του 1,2% του ΑΕΠ (ανάλογα με το επίπεδο του προσφερόμενου μισθού), ένα πρόγραμμα εγγυημένης απασχόλησης μέσης εμβέλειας που θα περιλαμβάνει την άμεση δημιουργία 300.000 θέσεων εργασίας έχει τη δυνατότητα να μειώσει τον πληθυσμό των ανέργων κατά το ένα τρίτο ή και περισσότερο, από τη στιγμή που λαμβάνονται υπόψη τα έμμεσα αποτελέσματα της απασχόλησης. Και η έρευνά μας δείχνει ότι η πρόταση θα πετύχει όλα αυτά ενώ θα μειώσει την αναλογία του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, αφήνοντας έτσι ελάχιστα περιθώρια για δικαιολογίες.

  • ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚH ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟ ΕΞΕΛΙΞΗ No. 789 | Μάρτιος 2014

    Πλήρης Απασχόληση

    Ένας δρόμος που δεν ακολουθήθηκε
    Είναι κοινώς γνωστό ότι ο John Maynard Keynes υπήρξε ο βασικός υποστηρικτής του κρατικού παρεμβατισμού για την αντιμετώπιση της ύφεσης και της ανεργίας. Αυτό που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι ότι οι σύγχρονες «κεϋνσιανές πολιτικές» δεν έχουν τίποτα το κοινό με τα μέτρα πολιτικής που ο ίδιος ο Keynes θεωρούσε απαραίτητα για την επίτευξη της μακροπρόθεσμης, πλήρους πραγματικής απασχόλησης. Η παρούσα εργασία έχει ως σκοπό να διορθωθεί αυτή η παρανόηση και να περιγράψει τον δρόμο που δεν ακολουθήθηκε—δηλαδή το μακροπρόθεσμο πρόγραμμα για την πλήρη απασχόληση που υπάρχει στα γραπτά του Keynes και που επεξεργάστηκαν μετέπειτα οικονομολόγοι, αλλά το έργο των οποίων δεν αναφέρεται στα οικονομικά εγχειρίδια του κυρίαρχου ρεύματος και δεν λαμβάνεται υπόψη από τους χαράκτες πολιτικής. Η ανάλυση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους λόγους για τους οποίους ο ιδιωτικός τομέας αδυνατεί, συνήθως, να παράγει πλήρη απασχόληση, ακόμα και κατά τη διάρκεια περιόδων οικονομικής επέκτασης και υπό καθεστώς κρατικού παρεμβατισμού, και επιχειρηματολογεί για ποιο λόγο η δουλειά των χαρακτών πολιτικής δεν είναι να «τσιγκλούν» τις ιδιωτικές επιχειρήσεις να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας για όλους, αλλά να το πράξουν οι ίδιοι άμεσα ως ζήτημα ύστατης προσφυγής. Η εργασία εξετάζει διάφορες πολιτικές άμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Keynes για την πλήρη απασχόληση.

Συνεργασία του Levy Institute με το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Το Levy Institute ανέπτυξε συνεργασία με το Ινστιτούτο Εργασίας της Γενικής Συνομοσπονδίας των Εργατών Ελλάδας (ΙΝΕ-ΓΣΕΕ) για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή ενός προγράμματος έκτακτης ανάγκης για τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας στην Ελλάδα στο πλαίσιο της πρότασης του Χάιμαν Μίνσκι για έναν «εργοδότη εσχάτης προσφυγής».

Press Room

H αναιμική ανάπτυξη δεν επαρκεί για την Ελλάδα

Συνέντευξη με τον Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου στο Συνέδριο Μίνσκι του Levy Institute στην Αθήνα

Lex Hoogduin: Tα προγράμματα της ΕΚΤ δεν είναι λύση για τις ΜμΕ


Στα Media