Ανακοίνωση Διεθνούς Συνεδρίου

    «Η Ευρώπη στο σταυροδρόμι: Ένωση λιτότητας ή ανάπτυξιακής σύγκλισης;»

    Μέγαρο Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο Αθηνών
    21–22 Νοεμβρίου 2014

Workshop

    Εργοδότης Ύστατης Καταφυγής: Αναπτυξιακές και Δημοσιονομικές Επιπτώσεις

    Οργανωμένο από το Παρατηρητήριο Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ

    Park Hotel
    Αθήνα
    11 Μαρτίου 2014

Διεθνές συνέδριο

    Το Levy Economics Institute διοργανώνει διεθνές συνέδριο με την υποστήριξη του Ιδρύματος FORD (USA) με θέμα:

    «Η κρίση στην Ευρωζώνη και την Ελλάδα και η εμπειρία με τις πολιτικές λιτότητας»

    Μέγαρο Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο Αθηνών
    8–9 Νοεμβρίου 2013

Δημοσιεύσεις στα Ελληνικά

Επιλεγμένες δημοσιεύσεις του Levy Economics Institute είναι τώρα διαθέσιμες στην ελληνική γλώσσα.

    Νομισματική Πολιτική και Χρηματοπιστωτική Δομή

  • ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚH ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟ ΕΞΕΛΙΞΗ No. 837 | Μάιος 2015

    Χρηματοδότηση της κεφαλαιακής ανάπτυξης της οικονομίας

    Μια σύνθεση της σκέψης των Κέυνς, Σουμπέτερ και Μίνσκυ
    Η παρούσα εργασία εξετάζει το ρόλο που διαδραματίζει η χρηματοδότηση στην προώθηση της κεφαλαιακής ανάπτυξης της οικονομίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην τρέχουσα κατάσταση στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ορίζουμε τόσο την έννοια της «χρηματοδότησης» όσο και αυτή της «κεφαλαιακής ανάπτυξης» της οικονομίας με αρκετά ευρύ τρόπο. Ξεκινάμε με την παρατήρηση ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα εξελίχθηκε κατά τη διάρκεια της μεταπολεμικής περιόδου από ένα στενά ρυθμιζόμενο σύστημα με έντονη τη σημασία των εμπορικών τραπεζών σε ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα όπου κυριαρχούν οι χρηματοοικονομικές αγορές. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το χρηματοοικονομικό σύστημα αναπτύχθηκε γρήγορα σε σχέση με τον μη-χρηματοοικονομικό τομέα, από το 10% περίπου της προστιθέμενης αξίας και το 10% του μεριδίου του εταιρικού κέρδους στο 20% της προστιθέμενης αξίας και στο 40% του εταιρικού κέρδους στην περίπτωση των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι αντί να χρηματοδοτεί την κεφαλαιακή ανάπτυξη οικονομίας, το χρηματοοικονομικό σύστημα χρηματοδοτούσε τον εαυτό του. Την ίδια στιγμή, η κεφαλαιακή ανάπτυξη της οικονομίας συρρικνώθηκε σε έντονο βαθμό. Αν χρησιμοποιήσουμε έναν ευρύ ορισμό, που θα περιλαμβάνει τις τεχνολογικές εξελίξεις, την αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, τις δημόσιες και ιδιωτικές υποδομές, τις καινοτομίες και την πρόοδο της ανθρώπινης γνώσης, η δυνατότητα του ρυθμού αύξησης έχει μειωθεί.

    Η μεγαλύτερη έκρηξη χρηματοοικονομικής καινοτομίας σημειώθηκε κατά το τελευταίο τέταρτο του 20ου αιώνα. Η χρηματοοικονομική αστάθεια διογκώθηκε μέχρι που σχεδόν κατέρρευσε η οικονομία εξαιτίας μιας παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης. Ταυτόχρονα είδαμε ότι ένα μεγάλο μέρος (ή ακόμα και το μεγαλύτερο μέρος) της χρηματοοικονομικής καινοτομίας κατευθύνθηκε έξω από τη σφαίρα της παραγωγής, σε σύνθετα χρηματοπιστωτικά μέσα που σχετίζονταν με τιτλοποιημένα στεγαστικά δάνεια, με συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης και με μια σειρά από άλλα χρηματοπιστωτικά παράγωγα. Σε αντίθεση με τον Σουμπέτερ, ο Χάιμαν Μίνσκυ δεν έβλεπε τον τραπεζίτη απλά ως έφορο του καπιταλισμού, αλλά ως βασική πηγή της αστάθειας. Επιπλέον, λόγω της «χρηματιστικοποίησης της πραγματικής οικονομίας», η εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι αυτή μιας οικονομίας που στερείται από επενδύσεις επειδή το χρηματοοικονομικό σύστημα ακολουθεί τον δικό του δρόμο, αλλά αυτή ενός τοπίου όπου η ίδια η πραγματική οικονομία έχει υποχωρήσει από τις διαθέσιμες ευκαιρίες χρηματοδοτικών επενδύσεων και αντ' αυτού είτε οδηγείται στην τάση της αποθησαύρισης μετρητών είτε χρησιμοποιεί εταιρικά κέρδη για κερδοσκοπικές επενδύσεις όπως η αγορά ιδίων μετοχών. Όπως υποστηρίξουμε στη συνέχεια, η χρηματιστικοποίηση έχει τις ρίζες της στη θήρευση. Όπως έγραψε ο συγγραφέας Matt Taibbi, η Γουόλ Στριτ συμπεριφέρεται σαν ένα «γιγαντιαίο, αιμοσταγές καλαμάρι που έχει τυλιχτεί από το πρόσωπο της ανθρωπότητας».

    Στην παρούσα εργασία θα διερευνήσουμε τις χρηματοοικονομικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και άλλες κυβερνητικές πολιτικές που είναι απαραίτητες για την προώθηση της κεφαλαιακής ανάπτυξης της οικονομίας, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην αύξηση της χρηματοδότησης για την καινοτομία. Για το λόγο αυτό, θα εξετάσουμε όχι μόνο τις ιδέες του Μίνσκυ γύρω από το χρηματοπιστωτικό σύστημα, αλλά και τις απόψεις του Σουμπέτερ για τη χρηματοδότηση της καινοτομίας.

  • ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚH ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟ ΕΞΕΛΙΞΗ No. 832 | Φεβρουάριος 2015

    Η άνοδος του χρήματος και της ταξικής κοινωνίας

    Η συνεισφορά του John F. Henry
    Η παρούσα εργασία διερευνά την άνοδο του χρήματος και της ταξικής κοινωνίας στην αρχαία Ελλάδα, αντλώντας ιστορικούς και θεωρητικούς παραλληλισμούς από την περίπτωση της αρχαίας Αιγύπτου. Με τον τρόπο αυτό, η εργασία εξετάζει την ιστορική εφαρμογή της μεταλλικής θεωρίας του χρήματος και της θεωρίας του παραστατικού χρήματος (chartalism). Θα δείξουμε ότι η προέλευση και η εξέλιξη του χρήματος ήταν στενά συνυφασμένη με την άνοδο και την εδραίωση της ταξικής κοινωνίας και της ανισότητας. Απ’ ότι φαίνεται το χρήμα, η ταξική κοινωνία και η ανισότητα εμφανίστηκαν ταυτόχρονα, με την εμφάνιση του ενός να ενισχύει την ανάπτυξη του άλλου. Αντί ως μέσο ανταλλαγής για το εμπόριο, το χρήμα αναδείχθηκε ως ένα «ισότιμο κουπόνι» σε μια εποχή όπου οι κοινωνικές σχέσεις βίωναν μετάβαση από ισότιμες προς ταξικές κοινωνίες. Στο πλαίσιο αυτό, το χρήμα λειτούργησε για να διατηρηθεί η πρόσοψη της κοινωνικής και οικονομικής αρμονίας και ισότητας, ενώ αυξανόταν και παγιωνόταν η ανισότητα. Το χρήμα δεν εφευρέθηκε από ιδιώτες εμπόρους, αλλά εκδόθηκε για πρώτη φορά από τις αρχαίες ελληνικές πόλεις-κράτη που στόχευαν να διαμορφώσουν και να εδραιώσουν την πολιτική και οικονομική τους ισχύ. Αντί ως μέσο ανταλλαγής για το εμπόριο, το χρήμα λειτούργησε αρχικά ως «μέσο ανταμοιβής» από τις ελληνικές πόλεις-κράτη που προσπαθούσαν να εφαρμόσουν την αστική αντίληψη της κοινωνικής δικαιοσύνης. Ωστόσο, ενώ η προέλευση του χρήματος έχει τις ρίζες της στην ανισότητα, μια εύρυθμα λειτουργούσα δημοκρατική κοινωνία έχει τη δύναμη να ανατρέψει το χαρακτηριστικό της ανισότητας που είναι ενσωματωμένο στο χρήμα μέσω της χρήσης του χρήματος για τον δημόσιο σκοπό, ακολουθώντας τις αρχές της σύγχρονης θεωρίας χρήματος (ΜΜΤ). Αν χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με τις αρχές της ΜΜΤ, το χαρακτηριστικό της ανισότητας που είναι ενσωματωμένο στο χρήμα θα μπορούσε να υπονομευθεί, ενώ οι τρέχουσες τάσεις σχετικά με την ανισότητα στην αύξηση του εισοδήματος και του πλούτου θα μπορούσαν να περιοριστούν και να αντιστραφούν.

  • Η Κατάσταση στην Οικονομία των ΗΠΑ

  • ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 4 | Μάρτιος 2015

    Όταν αυτό που είναι καλό για έναν δεν είναι καλό για όλους μας

    Τάσεις της εισοδηματικής ανισότητας στις ΗΠΑ
    Στη μεταπολεμική περίοδο, κάθε μεταγενέστερη οικονομική επέκταση συνοδεύθηκε από το φαινόμενο ενός όλο και μικρότερου ποσοστού της αύξησης του εισοδήματος να καταλήγει στο 90% των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων.Ακόμη χειρότερα, κατά τη διάρκεια της τελευταίας επέκτασης, ενώ η οικονομία αναπτύχθηκε και το μέσο πραγματικό εισόδημα ανέκαμψε από τα επίπεδα του 2008, το σύνολο της αύξησης του εισοδήματος κατευθύνθηκε προς το πλουσιότερο 10% των νοικοκυριών ενώ το εισόδημα του φτωχότερου 90% μειώθηκε. Οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν αισθάνονται ότι είναι μέρος της επέκτασης. Όντως, έχουμε φτάσει σε μια κατάσταση όπου αυτό που είναι καλό για έναν δεν είναι καλό για όλους μας.

    Το παρόν κείμενο πολιτικής παρέχει μια ευρύτερη επισκόπηση της ολοένα και πιο άνισης κατανομής στην αύξηση του εισοδήματος σε περιόδους ανάπτυξης, εξετάζει ορισμένες από τις αλλαγές που συνέβησαν τη διετία 2012–13 και φέρνει στην επιφάνεια μια ανησυχητική τάση του οικονομικού κύκλου. Προτείνει, επίσης, ότι η αντιστροφή της δραστικής επιδείνωσης της εισοδηματικής ανισότητας επιβάλλει πολιτικές πέραν από αυτές που αφορούν το φορολογικό σύστημα.

  • ΜΟΝΟΣΕΛΙΔΟ No. 47 | Οκτώβριος 2014

    Ανάπτυξη για ποιόν;

    Στη μεταπολεμική περίοδο, η αύξηση του εισοδήματος έχει γίνει πιο άνισα κατανεμημένη με κάθε επακόλουθη οικονομική επέκταση. Από το 2009 μέχρι το 2012, ενώ η οικονομία ανακάμπτει από μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές υφέσεις στην πρόσφατη ιστορία, το 95% των εισοδηματικών κερδών πηγαίνει στο 1% του πληθυσμού. Για να αντιστραφεί αυτή η τάση, η ερευνήτρια του Levy Institute Pavlina R. Tcherneva προτείνει στρατηγικές πολιτικής που προωθούν την ανάπτυξη από τα κάτω—δηλαδή, πολιτικές που αλλάζουν άμεσα την κατανομή του εισοδήματος με την χρηματοδότηση ευκαιριών απασχόλησης στον δημόσιο, μη κερδοσκοπικό ή κοινωνικό επιχειρηματικό τομέα.
    Αρχείο:
    Σχετικό Πρόγραμμα:
    Συγγραφέας/είς:

  • Η Κατάσταση στην Οικονομία της Ευρωζώνης και στην Οικονομία της Ελλάδας

  • ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 2 | Φεβρουάριος 2015

    Το πρόβλημα του Ελληνικού δημόσιου χρέους

    Η ελληνική οικονομική κρίση ξεκίνησε ως μια κρίση δημόσιου χρέους πριν από πέντε χρόνια. Ωστόσο, παρά την εφαρμογή της λιτότητας και ένα γενναίο «κούρεμα», το δημόσιο χρέος βρίσκεται σήμερα περίπου στο 175% του ελληνικού ΑΕΠ. Στο παρόν σημείωμα πολιτικής υποστηρίζουμε ότι το δημόσιο χρέος της Ελλάδας είναι μη βιώσιμο και ότι απαιτείται μια πολύ σημαντική αναδιάρθρωση αυτού του χρέους για την επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας. Η επιμονή στη διατήρηση της τρέχουσας πολιτικής δεν είναι ούτε ρεαλιστική ούτε μπορεί να δικαιολογηθεί από ηθική σκοπιά.

    Η εμπειρία της Γερμανίας στις αρχές της μεταπολεμικής περιόδου παρέχει κάποιες χρήσιμες ιδέες για την αντιμετώπιση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Στον απόηχο του πολέμου, ένα πολύ μεγάλο μέρος του δημόσιου και εξωτερικού χρέους της Γερμανίας ακυρώθηκε ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου για την οικονομική και πολιτική ανασυγκρότηση της Γερμανίας και της Ευρώπης. Επτά δεκαετίες αργότερα, μια λύση για τη μη βιωσιμότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επίλυση της ελληνικής και της ευρωπαϊκής κρίσης, δεν είναι όμως από μόνο της επαρκής. Όπως δείχνει η μεταπολεμική εμπειρία, η διαμόρφωση ενός ευρύτερου προγράμματος για την αντιμετώπιση της δραματικής οικονομικής κατάστασης στην Ελλάδα, καθώς και των διαρθρωτικών ανισορροπιών στην ευρωζώνη, είναι ζωτικής σημασίας.

  • ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ | Δεκέμβριος 2014

    Οδεύει η Ελλάδα προς την ανάπτυξη;

    Με τον Σύριζα να βρίσκεται σταθερά μπροστά σε όλες τις δημοσκοπήσεις, λίγο πριν την κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση της 25ης Ιανουαρίου, ποιες είναι οι προοπτικές για επαναφορά της Ελλάδας στο δρόμο της ανάπτυξης και για αύξηση της απασχόληση μετά από 6 χρόνια βαθιάς ύφεσης;

    Παρά ορισμένα δειλά σημεία ανάκαμψης το 2014, κυρίως στον τομέα του τουρισμού, οι πρόσφατοι βραχυπρόθεσμοι δείκτες εξακολουθούν να εμφανίζουν πτώση για το 2014. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, η ταχύτητα της ανάκαμψης θα είναι ανεπαρκής για την αντιμετώπιση των επειγόντων προβλημάτων της φτώχειας και της ανεργίας. Και η παρατεταμένη λιτότητα που επιβλήθηκε με σκοπό την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους της χώρας θα εξασφαλίσει τη συνέχιση της εθνικής κρίσης, με ενδεχομένως αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις στην υπόλοιπη ζώνη του ευρώ, ιδίως τώρα που είναι ευάλωτη σε μια ακόμη ύφεση και σε μια παρατεταμένη περίοδο αποπληθωρισμού ιαπωνικού στυλ.

    Χρησιμοποιώντας το οικονομετρικό μοντέλο του Levy Institute ειδικά διαμορφωμένο για την Ελλάδα, αξιολογούμε τον αντίκτυπο εναλλακτικών οικονομικών πολιτικών μέτρων με στόχο την τόνωση της οικονομίας, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των κεφαλαιακών μεταβιβάσεων από την ΕΕ, την αναστολή πληρωμών των τόκων για το δημόσιο χρέος και τη χρήση αυτών των πόρων για την τόνωση της ζήτησης και της απασχόλησης και ενός σχεδίου «New Deal» που χρησιμοποιεί δημόσια κονδύλια για επενδύσεις και για τη χρηματοδότηση ενός προγράμματος άμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας.

  • Η Κατάσταση στις Οικονομίες της Λατινικής Αμερικής

  • ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚH ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟ ΕΞΕΛΙΞΗ No. 728 | Ιούλιος 2012

    Η κατανόηση των κρίσεων στη Λατινική Αμερική

    Μια μετα-κεϋνσιανή προσέγγιση
    Η συμβατική σοφία σχετικά με τους επιχειρηματικούς κύκλους στη Λατινική Αμερική υποθέτει ότι οι νομισματικοί κλυδωνισμοί προκαλούν αποκλίσεις από τη βέλτιστη πορεία και ότι ο παράγοντας ενεργοποίησης του κύκλου είναι η υπερβολική πίστωση και η ρευστότητα. Περαιτέρω, με βάση αυτήν την άποψη, η προέλευση της οικονομικής συστολής σχετίζεται σε τελική ανάλυση με τις υπερβολές κατά τη διάρκεια της διαστολής. Για το λόγο αυτό, συνάγεται ότι για να αποφευχθούν οι χειρότερες συνθήκες κατά τη διάρκεια της καθοδικής πορείας του κύκλου (“bust”) θα πρέπει να εφαρμοστούν περιοριστικές οικονομικές πολιτικές κατά τη διάρκεια της επέκτασης, συμπεριλαμβανομένων των περιοριστικών δημοσιονομικών και νομισματικών πολιτικών. Στην παρούσα εργασία αναπτύσσουμε μια εναλλακτική προσέγγιση που προτείνει ότι o δημοσιονομικός περιορισμός μπορεί να μην έχει σημαντικό αντίκτυπο στη μείωση των κινδύνων μιας κρίσης, και ότι ο υπερβολικός δημοσιονομικός συντηρητισμός θα μπορούσε στην πραγματικότητα να επιδεινώσει τα προβλήματα. Στην περίπτωση της Κεντρικής Αμερικής, οι προσπάθειες να μειωθούν οι δημοσιονομικές ανισορροπίες, σε συνδυασμό με τα συνεχιζόμενα ελλείμματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, υπονοούν ότι οι οικονομικές εισροές, με τα εμβάσματα να είναι ιδιαίτερα σημαντικά σε ορισμένες περιπτώσεις, διαμόρφωσαν τις συνθήκες για την επέκταση της άνθησης της ιδιωτικής δαπάνης που αποδείχθηκε μη βιώσιμη όταν η Μεγάλη Κάμψη οδήγησε σε απότομη πτώση την εξωτερική χρηματοδότηση. Στην περίπτωση της Νότιας Αμερικής, η έκρηξη των commodities δημιούργησε συνθήκες για ανάπτυξη χωρίς να επηρεαστεί ο εξωτερικός περιορισμός. Στο πλαίσιο της Νότιας Αμερικής, ο δημοσιονομικός περιορισμός έχει ως αποτέλεσμα να καταγραφούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, χαμηλότερα ποσοστά ανάπτυξης. Ωστόσο, η χαμηλότερη εξάρτηση σε εξωτερικούς πόρους έκανε τις χώρες της Νότιας Αμερικής λιγότερο ευάλωτες στα εξωτερικά κύματα κλονισμού της Μεγάλης Κάμψης από τις οικονομίες της Κεντρικής Αμερικής.
    Αρχείο:
    Σχετικό Πρόγραμμα:
    Συγγραφέας/είς:
    Esteban Pérez Caldentey Matías Vernengo

  • Η Κατάσταση στις Υπόλοιπες Οικονομίες του Κόσμου

  • ΜΟΝΟΣΕΛΙΔΟ No. 44 | Δεκέμβριος 2013

    Επιλογές οικονομικής πολιτικής για την Κίνα

    Ο ρόλος της δημοσιονομικής πολιτικής στον περιορισμό της χρηματοοικονομικής ευθραυστότητας
    Με την εφαρμογή της πολιτικής του ανοίγματος της οικονομίας, πριν από περίπου 35 χρόνια, η Κίνα απολαμβάνει υψηλά επίπεδα οικονομικής ανάπτυξης και άνοδο του βιοτικού επιπέδου για μεγάλο μέρος του πληθυσμού της. Ωστόσο, κάποιοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Κίνα ενδέχεται να μην εξελιχθεί σε χώρα υψηλού εισοδήματος, υποτιμώντας με αυτόν τον τρόπο την ικανότητα της κινεζικής οικονομίας να συνεχίσει να αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς. Τα ποσοστά ανάπτυξης στην Κίνα μάλλον θα μειωθούν στο μέλλον, αλλά η χώρα μπορεί να συνεχίσει την πορεία της στην ένταξη των οικονομιών με υψηλό εισόδημα εφόσον καταφέρει η κυβέρνηση να αναγνωρίζει και να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία οικονομικής πολιτικής που είναι στη διάθεσή της.
    Αρχείο:
    Σχετικό Πρόγραμμα:
    Συγγραφέας/είς:

  • ΚΕΙΜΕΝO ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 119 | Αύγουστος 2011

    Οι αντιφάσεις της εξαγωγικής ανάπτυξης

    Το μοντέλο της εξαγωγικής ανάπτυξης είναι μια αναπτυξιακή στρατηγική που στοχεύει σε αυξανόμενη παραγωγική ικανότητα εστιάζοντας στις ξένες αγορές. Κυριάρχησε προς το τέλος της δεκαετίας του ’70 και έγινε μέρος μιας καινούργιας συναίνεσης ανάμεσα στους οικονομολόγους σχετικά με τα οφέλη του διεθνούς «ανοίγματος» της οικονομίας.

    Σύμφωνα με τον Thomas I. Palley, το μοντέλο αυτό έχει εξαντλήσει τα περιθώρια του λόγω των μεταβαλλόμενων συνθηκών στις οικονομίες αναδυόμενων αγορών καθώς και στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Ο συγγραφέας σκιαγραφεί τα στάδια εξέλιξης του μοντέλου της εξαγωγικής ανάπτυξης που οδήγησαν στην υιοθέτησή του παγκοσμίως, καθώς και τις διάφορες επικρίσεις κατά της ατζέντας που έχουν γίνει αρκετά προφητικές. Ολοκληρώνει με το επιχείρημα ότι θα πρέπει να μειώσουμε την εξάρτηση σε στρατηγικές που στοχεύουν στην προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων με εξαγωγικό προσανατολισμό και να θεσπίσουμε ένα νέο παράδειγμα στηριζόμενο στο μοντέλο της ανάπτυξης της εγχώριας ζήτησης. Διαφορετικά, είναι πολύ πιθανό να βιώσει η παγκόσμια οικονομία ασυμμετρική στασιμότητα και αυξανόμενες οικονομικές εντάσεις μεταξύ αναδυόμενων αγορών και βιομηχανικών οικονομιών.

  • Ισότητα των Φύλων και Οικονομία

  • ΚΕΙΜΕΝO ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 138 | Οκτώβριος 2014

    Μετά τη λιτότητα – Οι επιπτώσεις της πρότασης της εγγυημένης απασχόλησης για την Ελλάδα

    Για την ενεργοποίηση-κινητοποίηση του σοβαρά υποαπασχολούμενου εργατικού δυναμικού στην Ελλάδα και την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών κινδύνων που πηγάζουν μέσα από τη επίμονη ανεργία, προτείνουμε την άμεση εφαρμογή ενός προγράμματος άμεσης δημιουργίας θέσεων κοινωφελούς, δηλαδή ένα ελληνικό «New Deal». Η υλοποίηση ενός προγράμματος εγγυημένης απασχόλησης θα προσφέρει εργασία στους ανέργους, με τον κατώτατο μισθό, για έργα παροχής δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών. Η πολιτική αυτή θα έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις στην οικονομία από την άποψη της παραγωγής και της απασχόλησης. Επίσης, αν ληφθεί υπόψη ότι από τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας θα δημιουργηθούν νέα φορολογικά έσοδα, που θα μειώσουν σημαντικά το καθαρό κόστος της υλοποίησης του προγράμματος εγγυημένης απασχόλησης, η πρόταση αποτελεί ένα συγκριτικά ήπιο μέτρο δημοσιονομικής τόνωσης. Με ένα καθαρό κόστος της τάξης του 1% περίπου ή του 1,2% του ΑΕΠ (ανάλογα με το επίπεδο του προσφερόμενου μισθού), ένα πρόγραμμα εγγυημένης απασχόλησης μέσης εμβέλειας που θα περιλαμβάνει την άμεση δημιουργία 300.000 θέσεων εργασίας έχει τη δυνατότητα να μειώσει τον πληθυσμό των ανέργων κατά το ένα τρίτο ή και περισσότερο, από τη στιγμή που λαμβάνονται υπόψη τα έμμεσα αποτελέσματα της απασχόλησης. Και η έρευνά μας δείχνει ότι η πρόταση θα πετύχει όλα αυτά ενώ θα μειώσει την αναλογία του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, αφήνοντας έτσι ελάχιστα περιθώρια για δικαιολογίες.

  • ΜΟΝΟΣΕΛΙΔΟ No. 46 | Φεβρουάριος 2014

    Φτώχεια χρόνου και κατανάλωσης στην Τουρκία

    Το Μέτρο Φτώχειας Χρόνου και Κατανάλωσης του Levy Institute (LIMTCP) είναι ένα δισδιάστατο μέτρο που λαμβάνει υπόψη τόσο τις απαραίτητες καταναλωτικές δαπάνες όσο και το χρόνο που απαιτείται από τα νοικοκυριά για την επίτευξη ενός ελάχιστου επιπέδου διαβίωσης, παράγοντες που συχνά αγνοούνται από την επίσημη μέτρηση της φτώχιας. Στην περίπτωση της Τουρκίας, η εφαρμογή του LIMTCP αποκαλύπτει την ύπαρξη κρυφής φτώχειας για επιπλέον 7,6 εκατομμύρια άτομα, με αποτέλεσμα το ποσοστό φτώχειας να είναι 10 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από το επίσημο ποσοστό φτώχειας, που καταγράφεται στο 30%.

  • LIMTIP

  • ΚΕΙΜΕΝO ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 132 | Μάιος 2014

    Πόσο φτωχή είναι η Τουρκία και τι μπορεί να γίνει

    H μέτρηση της σοβαρότητας της φτώχειας σε μια δεδομένη χώρα πρέπει να εξετάζει με έναν αρκετά περιεκτικό τρόπο το κατά πόσο τα άτομα και τα νοικοκυριά ξεπερνούν κάποιο βασικό όριο όσον αφορά την υλική ευημερία. Ωστόσο, αν και αυτό το σημείο πιθανώς να φαίνεται προφανές, στις περισσότερες περιπτώσεις οι επίσημες μετρήσεις της φτώχειας αποτυγχάνουν αυτή τη δοκιμασία, πολύ συχνά λόγω μια πολύ σημαντικής παράλειψης. Σε αυτό το κείμενο πολιτικής, ο ανώτατος μελετητής Ajit Zacharias και οι ερευνητές Thomas Masterson και Emel Memiş παρουσιάζουν μια εναλλακτική μέτρηση της φτώχειας για την Τουρκία, καθώς και τα διδάγματα πολιτικής που ακολουθούν. Η έρευνά τους αποκαλύπτει ότι ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν σε συνθήκες φτώχειας, καθώς και το βάθος και η σοβαρότητα της στέρησής τους έχει υποτιμηθεί σημαντικά. Η έκθεση αυτή αποτελεί μέρος ενός μόνιμου πρότζεκτ του Levy Institute για τη φτώχεια χρόνου, το οποίο έχει παράγει ερευνητικά αποτελέσματα για χώρες της Λατινικής Αμερικής, την Κορέα, και τώρα τη Τουρκία, με στόχο την επέκταση αυτής της προσέγγισης και σε άλλες χώρες.

  • ΜΟΝΟΣΕΛΙΔΟ No. 45 | Ιανουάριος 2014

    Έλλειμμα χρόνου και κρυφή φτώχεια στην Κορέα

    Τα επίσημα ποσοστά φτώχειας στην Κορέα και σε άλλες χώρες αγνοούν το γεγονός ότι η άμισθη παραγωγή των νοικοκυριών συμβάλλει στην εκπλήρωση των υλικών αναγκών και των επιθυμιών που είναι απαραίτητες για την επίτευξη ενός ελάχιστου επιπέδου διαβίωσης. Με το να θεωρούνται δεδομένες οι δουλειές του νοικοκυριού, οι επίσημες εκτιμήσεις παρέχουν ανακριβή μέτρηση του εύρους και του βάθους της φτώχειας και μπορεί να οδηγήσουν τους χαράκτες πολιτικής σε εσφαλμένα συμπεράσματα.

  • Κατανομή Εισοδήματος και Πλούτου

  • ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 3 | Μάρτιος 2015

    Μια δεκαετία πτωτικής τάσης των μισθών

    Από το κακό στο χειρότερο
    Σε ένα πρόσφατο κείμενο πολιτικής («A Decade of Flat Wages?») εξετάσαμε την εξέλιξη των μισθών από το 1994 και βρήκαμε ότι ενώ οι μισθοί αυξήθηκαν μεταξύ 1994 και 2002, ο μέσος πραγματικός μισθός από το 2002-03 είτε παρέμεινε στάσιμος είτε μειώθηκε. Η παρούσα μελέτη παρέχει μια πιο λεπτομερή ανάλυση της τάσης των μισθών, επικεντρώνοντας την προσοχή στις περιόδους μετά τις υφέσεις του 2001 και του 2007-09.

    Πριν από την περίοδο 2002-03 υπήρξε συνεκτική ανάπτυξη των μισθών για τους μισθωτούς πλήρους απασχόλησης ανάμεσα σε όλες τις δημογραφικές. Ωστόσο, μετά το 2002-03 υπάρχει σαφής απόκλιση στις τάσεις των μισθών ανάμεσα στις διαφορετικές δημογραφικές ομάδες, με την πλειοψηφία των εργαζομένων να βιώνουν πτώση των μισθών. Αυτό δεν αποτελεί μια βραχυπρόθεσμη πτώση των μισθών μεταξύ λίγων μεμονωμένων ή αριθμητικά ασήμαντων ομάδων. Σχεδόν τα δύο τρίτα του συνόλου των μισθωτών πλήρους απασχόλησης διαθέτουν μορφωτικό επίπεδο χαμηλότερο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και είδαν τους μισθούς τους να μειώνονται σε σύγκριση με τους μισθούς του ανώτερου επιπέδου το 2002. Οι εργαζόμενοι ηλικίας έως και 44 ετών, που αντιπροσωπεύουν πάνω από 38 εκατομμύρια μισθωτούς πλήρους απασχόλησης ή το 71,4% του συνόλου των μισθωτών πλήρους απασχόλησης στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2013, βίωσαν επίσης μεγάλη πτώση στην αθροιστική αύξηση των μισθών μετά το 2002. Όσον αφορά τις μισθολογικές ομάδες, αυτοί που ανήκουν στο χαμηλότερο 75% της μισθολογικής κατανομής βίωσαν πτώση των πραγματικών μισθών ενώ εκείνοι που βρίσκονται στην κορυφή της μισθολογικής κατανομής είδαν τους μισθούς τους να αυξάνονται, που είναι σαφές στοιχείο της αύξησης των μισθολογικών ανισοτήτων.

    Δεδομένης της πτωτικής τάσης των πραγματικών μισθών για την πλειοψηφία των μισθωτών πλήρους απασχόλησης από το 2009, δεν θα πρέπει να αποτελεί καμία έκπληξη το γεγονός ότι η οικονομική ανάκαμψη υπήρξε αδύναμη. Εν απουσία μιας πολιτικής του εργοδότη έσχατης καταφυγής, η ομοσπονδιακή και πολιτειακή πολιτική πρέπει να επικεντρώσει τις προσπάθειές της για την αύξηση των μισθών μέσω μέτρων όπως η προοδευτική φορολογική πολιτική, η αύξηση του κατώτατου μισθού, η εξασφάλιση της εφαρμογής των νόμων περί υπερωριακής αμοιβής και η δημιουργία ευκαιριών για τους πιο ευάλωτους εργαζόμενους.
    Αρχείο:
    Σχετικό Πρόγραμμα:
    Συγγραφέας/είς:

  • ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 4 | Ιούνιος 2014

    Μια δεκαετία στασιμότητας των μισθών

    Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, τα χαμηλά ποσοστά ανεργίας, οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού και οι βελτιώσεις στην παραγωγικότητα της εργασίας συνέβαλαν στην άνοδο των μισθών, που μεταφράστηκε σε μια αθροιστική αύξηση των πραγματικών μισθών της τάξης του 12,4% από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 μέχρι το 2002. Οι πραγματικοί μισθοί έμειναν στάσιμοι στη συνέχεια, παρά την συνεχιζόμενη αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας. Η περίοδος μεταξύ 2002 και 2013 έχει γίνει γνωστή ως η δεκαετία της στασιμότητας των μισθών. Ωστόσο, την ίδια χρονική περίοδο υπήρξαν σημαντικές αλλαγές στη σύνθεση της αγοράς εργασίας. Συγκεκριμένα, το εργατικό δυναμικό γερνάει και γίνεται πιο ειδικευμένο. Η αύξηση ηλικίας, εργασιακής εμπειρίας και μορφωτικού επιπέδου θα μπορούσαν κάλλιστα να οδηγήσουν στην αύξηση των πραγματικών μισθών, πράγμα που σημαίνει ότι οι μισθοί των εργαζομένων μιας συγκεκριμένης ηλικιακής διάρθρωσης και ενός συγκεκριμένου μορφωτικού προφίλ μπορεί στην πραγματικότητα να μειώθηκαν κατά τη διάρκεια της δεκαετίας. Κι αυτό ακριβώς αποκαλύπτει το παρόν σημείωμα πολιτικής: μια δεκαετία φαινομενικά στάσιμων μισθών ήταν στην πραγματικότητα μια δεκαετία πτωτικής τάσης των πραγματικών μισθών για τους εργαζόμενους ενός συγκεκριμένου ηλικιακού και μορφωτικού προφίλ.
    Αρχείο:
    Σχετικό Πρόγραμμα:
    Συγγραφέας/είς:
    Fernando Rios-Avila Julie L. Hotchkiss

  • Πολιτική Απασχόλησης και Αγορές Εργασίας

  • ΚΕΙΜΕΝO ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ No. 138 | Οκτώβριος 2014

    Μετά τη λιτότητα – Οι επιπτώσεις της πρότασης της εγγυημένης απασχόλησης για την Ελλάδα

    Για την ενεργοποίηση-κινητοποίηση του σοβαρά υποαπασχολούμενου εργατικού δυναμικού στην Ελλάδα και την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών κινδύνων που πηγάζουν μέσα από τη επίμονη ανεργία, προτείνουμε την άμεση εφαρμογή ενός προγράμματος άμεσης δημιουργίας θέσεων κοινωφελούς, δηλαδή ένα ελληνικό «New Deal». Η υλοποίηση ενός προγράμματος εγγυημένης απασχόλησης θα προσφέρει εργασία στους ανέργους, με τον κατώτατο μισθό, για έργα παροχής δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών. Η πολιτική αυτή θα έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις στην οικονομία από την άποψη της παραγωγής και της απασχόλησης. Επίσης, αν ληφθεί υπόψη ότι από τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας θα δημιουργηθούν νέα φορολογικά έσοδα, που θα μειώσουν σημαντικά το καθαρό κόστος της υλοποίησης του προγράμματος εγγυημένης απασχόλησης, η πρόταση αποτελεί ένα συγκριτικά ήπιο μέτρο δημοσιονομικής τόνωσης. Με ένα καθαρό κόστος της τάξης του 1% περίπου ή του 1,2% του ΑΕΠ (ανάλογα με το επίπεδο του προσφερόμενου μισθού), ένα πρόγραμμα εγγυημένης απασχόλησης μέσης εμβέλειας που θα περιλαμβάνει την άμεση δημιουργία 300.000 θέσεων εργασίας έχει τη δυνατότητα να μειώσει τον πληθυσμό των ανέργων κατά το ένα τρίτο ή και περισσότερο, από τη στιγμή που λαμβάνονται υπόψη τα έμμεσα αποτελέσματα της απασχόλησης. Και η έρευνά μας δείχνει ότι η πρόταση θα πετύχει όλα αυτά ενώ θα μειώσει την αναλογία του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, αφήνοντας έτσι ελάχιστα περιθώρια για δικαιολογίες.

  • ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚH ΕΡΓΑΣΙΑ ΥΠΟ ΕΞΕΛΙΞΗ No. 789 | Μάρτιος 2014

    Πλήρης Απασχόληση

    Ένας δρόμος που δεν ακολουθήθηκε
    Είναι κοινώς γνωστό ότι ο John Maynard Keynes υπήρξε ο βασικός υποστηρικτής του κρατικού παρεμβατισμού για την αντιμετώπιση της ύφεσης και της ανεργίας. Αυτό που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι ότι οι σύγχρονες «κεϋνσιανές πολιτικές» δεν έχουν τίποτα το κοινό με τα μέτρα πολιτικής που ο ίδιος ο Keynes θεωρούσε απαραίτητα για την επίτευξη της μακροπρόθεσμης, πλήρους πραγματικής απασχόλησης. Η παρούσα εργασία έχει ως σκοπό να διορθωθεί αυτή η παρανόηση και να περιγράψει τον δρόμο που δεν ακολουθήθηκε—δηλαδή το μακροπρόθεσμο πρόγραμμα για την πλήρη απασχόληση που υπάρχει στα γραπτά του Keynes και που επεξεργάστηκαν μετέπειτα οικονομολόγοι, αλλά το έργο των οποίων δεν αναφέρεται στα οικονομικά εγχειρίδια του κυρίαρχου ρεύματος και δεν λαμβάνεται υπόψη από τους χαράκτες πολιτικής. Η ανάλυση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους λόγους για τους οποίους ο ιδιωτικός τομέας αδυνατεί, συνήθως, να παράγει πλήρη απασχόληση, ακόμα και κατά τη διάρκεια περιόδων οικονομικής επέκτασης και υπό καθεστώς κρατικού παρεμβατισμού, και επιχειρηματολογεί για ποιο λόγο η δουλειά των χαρακτών πολιτικής δεν είναι να «τσιγκλούν» τις ιδιωτικές επιχειρήσεις να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας για όλους, αλλά να το πράξουν οι ίδιοι άμεσα ως ζήτημα ύστατης προσφυγής. Η εργασία εξετάζει διάφορες πολιτικές άμεσης δημιουργίας θέσεων εργασίας στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Keynes για την πλήρη απασχόληση.

Συνεργασία του Levy Institute με το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Το Levy Institute ανέπτυξε συνεργασία με το Ινστιτούτο Εργασίας της Γενικής Συνομοσπονδίας των Εργατών Ελλάδας (ΙΝΕ-ΓΣΕΕ) για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή ενός προγράμματος έκτακτης ανάγκης για τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας στην Ελλάδα στο πλαίσιο της πρότασης του Χάιμαν Μίνσκι για έναν «εργοδότη εσχάτης προσφυγής».

Press Room

H αναιμική ανάπτυξη δεν επαρκεί για την Ελλάδα

Συνέντευξη με τον Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου στο Συνέδριο Μίνσκι του Levy Institute στην Αθήνα

Lex Hoogduin: Tα προγράμματα της ΕΚΤ δεν είναι λύση για τις ΜμΕ


Στα Media